Gevaar voor de democratie

11-10-2006

Met de verkiezingen in aantocht worden alle stembureaumedewerkers opgetrommeld voor een opfriscursus. Dat is geen overbodige luxe, want de stemcomputers zijn nog een nieuwigheid. De laatste keer dat ze in Amsterdam werden ingezet volgde een vernietigend oordeel over de gang van zaken op sommige kieslocaties. De privacy van de burger was door de verkeerde opstelling niet voldoende gegarandeerd, hulp werd veel te royaal geboden en misschien had er zelfs wel een hacker aan de apparatuur gesleuteld.

Zeer terechte kanttekeningen allemaal, de moderne tijd levert moderne dilemma’s.

Servië I: democratie

11-07-2006

Liberale democratieën zijn paradoxale verschijnselen. Hun verworvenheden zijn tegelijkertijd hun vijanden. En dat blijkt het duidelijkst op het moment dat die verworvenheden niet als vanzelfsprekend juist worden beschouwd.

Die tijd is denk ik nu.

Gelukkig hebben andere mensen al ooit beter en duidelijker uitgelegd wat er goed is aan vrijheid van religie, briefgeheim en vrijheid van meningsuiting. Maar absolute vrijheid gunt nauwelijks een filosoof ons.

In Belgrado en de rest van Servië is het concept democratie vrij nieuw. Na een historie van Grote Leiders moet iedereen er nog aan wennen dat het systeem radicaal anders werkt. Dat geldt voor politici (sommige parlementariers waren tot voor kort te koop aan de partij die ze het meest betaalde), ambtenaren (hoewel ook bureaucratie zijn nadelen heeft zijn dat eerlijkere dan die van corruptie) en burgers (die zich niet meer met goed fatsoen van de politiek kunnen afkeren, want zij zijn er essentieel onderdeel van geworden).

Lekenrechtspraak

26-04-2006

Dit weekend was het de dag van de rechtspraak waarop iedereen was uitgenodigd om een blik in de keuken van het Nederlandse rechtsysteem te werpen. Eindelijk een mogelijkheid om De Ivoren Toren te betreden, zo leek het. Dat is wat overdreven, want het niet erg lastig een rechtbank in te lopen of de online fototour door de rechtzaal te doen. De meeste zittingen zijn bovendien openbaar. Niettemin deed de organisatie het voorkomen alsof dit een unieke gelegenheid was om eindelijk eens een –nagespeeld- proces live te volgen.

Waarom speciaal zo’n dag? Naast een kloof tussen de burger en de politiek, de burger en de allochtoon, de burger en de kunst en de burger en de journalistiek is er namelijk ook een kloof tussen de burger en de rechterlijke macht. Je zou bijna denken dat het aan de burger ligt.