Servië IV: democratisering

22-09-2006

Op de Servische vlag pronkt een tweekoppige adelaar die heerschappij over het oosten en het westen symboliseert. Maar de Serven zijn geen adelaars meer, ze zijn sinds generaties trekvogels die de achterblijvers schamper gade te slaan. Wie is gebleven lijkt meer op een Calimero-kuiken dat probeert de eierschaal waardoor hem het zicht op de realiteit wordt ontnomen af te werpen.

Servië III: on the road

14-07-2006

Als mijn geheugen me niet voor de gek houdt was er vroeger voor de flat van mijn oma een uitgestrekt stuk asfalt dat zeer geschikt was om op rond te rennen of te basketballen. Inmiddels is dat nergens meer te bekennen en ik heb sterke vermoedens dat het is omgevormd tot parkeerplaats. Eigenlijk is alles hier namelijk parkeerplaats en het is nog niet genoeg. ‘s Avonds is iedere officiële plek bezet en wordt er in dubbele rijen op de stoep en op de doorgaande weg geparkeerd. Vooral de plaatsen onder straatlantaarns zijn populair. Hoe iemand de volgende ochtend weer weg kan is een raadsel. Ik neem aan dat er consensus is dat diegenen die zich in de buitenste rij hebben gemanoevreerd zich de volgende ochtend zeer vroeg uit de voeten maken.

Servië II: de Chinezen komen

13-07-2006

Het is niet makkelijk om met een Servisch paspoort het land uit te reizen, terwijl iedereen dat wel graag wil. Servië heeft burek, bergen en Belgrado (de enige stad met meer dan 200.000 inwoners), maar al het andere bevindt zich over de grens. Sinds de onafhankelijkheid van Montenegro is het strookje kust dat nog restte buitenland geworden. Het grote culturele erfgoed bevindt (of bevond) zich in internationaal protectoraat Kosovo waar bezoekers met een Servisch reisdocument gezien de interetnische verhoudingen eerder worden beschouwd als oorlogszuchtig dan als vakantiegangers. Rondrijden in Kroatië met een Servische nummerplaat durft lang niet iedereen aan. En dan zijn reeds alle reële visaloze mogelijkheden uitgeput; voor visumvrij reizen naar Argentinië of Egypte is wat meer draagkracht nodig dan de gemiddeld 5000 euro per jaar die men hier verdient. Rest de EU, maar het daarvoor benodigde visum is duur, recentelijk duurder en vereist bovendien uren wachten in de rij, een garantiebrief en stapels papierwerk.

Servië I: democratie

11-07-2006

Liberale democratieën zijn paradoxale verschijnselen. Hun verworvenheden zijn tegelijkertijd hun vijanden. En dat blijkt het duidelijkst op het moment dat die verworvenheden niet als vanzelfsprekend juist worden beschouwd.

Die tijd is denk ik nu.

Gelukkig hebben andere mensen al ooit beter en duidelijker uitgelegd wat er goed is aan vrijheid van religie, briefgeheim en vrijheid van meningsuiting. Maar absolute vrijheid gunt nauwelijks een filosoof ons.

In Belgrado en de rest van Servië is het concept democratie vrij nieuw. Na een historie van Grote Leiders moet iedereen er nog aan wennen dat het systeem radicaal anders werkt. Dat geldt voor politici (sommige parlementariers waren tot voor kort te koop aan de partij die ze het meest betaalde), ambtenaren (hoewel ook bureaucratie zijn nadelen heeft zijn dat eerlijkere dan die van corruptie) en burgers (die zich niet meer met goed fatsoen van de politiek kunnen afkeren, want zij zijn er essentieel onderdeel van geworden).